Dzień dobry!
Prawidłowo napisany wywiad to coś znacznie więcej niż tylko zapis pytań i odpowiedzi. To starannie skonstruowany tekst, który ma wciągnąć czytelnika, przedstawić rozmówcę i w klarowny sposób przekazać najważniejsze myśli.
Oto kompletny przewodnik po strukturze i kluczowych elementach profesjonalnego wywiadu.
Struktura Gotowego Tekstu Wywiadu
Dobry wywiad powinien składać się z czterech głównych części:
1. Tytuł
-
Musi być chwytliwy i intrygujący. Najczęściej jest to mocny, krótki cytat z wypowiedzi Twojego rozmówcy, który oddaje główną myśl wywiadu.
-
Przykład: Jan Kowalski: "Najważniejsza jest odwaga, by zacząć od nowa"
-
2. Lead (Wprowadzenie)
-
To krótki, 3-5 zdaniowy akapit na samym początku, pod tytułem. Jest to absolutnie kluczowa część, która ma zachęcić do przeczytania reszty.
-
Co musi zawierać lead?
-
Przedstawienie rozmówcy: Kim jest osoba, z którą rozmawiasz?
-
Kontekst rozmowy: Dlaczego właśnie z nią rozmawiasz i dlaczego teraz (np. wydała nową książkę, odniosła sukces, jest ekspertką w ważnym temacie)?
-
Zapowiedź tematu: O czym będziecie rozmawiać? Jaka jest główna myśl wywiadu?
-
Atmosfera (opcjonalnie): Możesz dodać zdanie o tym, gdzie i w jakich okolicznościach odbyła się rozmowa (np. "Spotykamy się w jego pracowni, w otoczeniu niedokończonych rzeźb...").
-
3. Rozwinięcie (Zapis Rozmowy w Formie P&O)
-
To główna część tekstu, czyli zapis pytań i odpowiedzi (P&O, ang. Q&A).
-
Formatowanie: Pytania i odpowiedzi powinny być wyraźnie oddzielone. Najczęściej stosuje się pogrubione inicjały lub nazwiska.
-
Przykład:
Agnieszka Ejsmont: Jakie jest Pana największe zawodowe marzenie? Jan Kowalski: Chciałbym stworzyć projekt, który realnie wpłynie na edukację w naszym kraju.
-
-
Ważna uwaga – to nie jest dosłowny zapis! Z nagrania rozmowy wybierasz najważniejsze i najciekawsze fragmenty. Twoim zadaniem jest zredagowanie wypowiedzi – usunięcie powtórzeń, wtrąceń ("yyy", "eee"), przejęzyczeń i uporządkowanie myśli tak, aby tekst był płynny i klarowny dla czytelnika.
4. Zakończenie
-
Ostatnie pytanie: Powinno być przemyślane – może to być pytanie o plany na przyszłość, prośba o radę dla czytelników lub podsumowanie najważniejszej myśli.
-
Podpis autora: Na samym końcu umieszczasz informację o sobie, np.:
-
Rozmawiał/a: [Twoje Imię i Nazwisko]
-
Kluczowe Etapy Pracy nad Wywiadem
-
Przygotowanie (Research): Zanim się spotkasz z rozmówcą, dowiedz się o nim jak najwięcej. Przygotuj listę otwartych pytań (zaczynających się od "Jak...?", "Dlaczego...?", "Co...?), które zachęcą do dłuższych odpowiedzi.
-
Przeprowadzenie Rozmowy: Zawsze nagrywaj wywiad (za zgodą rozmówcy!). To pozwoli Ci skupić się na rozmowie, a nie na notowaniu. Słuchaj uważnie i zadawaj dodatkowe pytania, które wynikną z rozmowy.
-
Spisanie i Redakcja: Spisz całą rozmowę z nagrania. Następnie zacznij najważniejszy etap – selekcję i redagowanie. Wybierz najlepsze fragmenty, ułóż je w logiczną całość, popraw styl i składnię.
-
Autoryzacja (Dobra praktyka): W przypadku wywiadów do publikacji, gotowy, zredagowany tekst wysyła się rozmówcy do akceptacji (autoryzacji). To profesjonalny standard, który gwarantuje, że nie przeinaczyłeś/aś jego myśli.
Pamiętaj, w wywiadzie Twoja rola to bycie przewodnikiem dla czytelnika. Masz w ciekawy sposób przedstawić postać i myśli swojego rozmówcy, pozostając jednocześnie nieco w cieniu.